u komt de lof toe

zang en muziek in de liturgie

LITURGISCH CONGRES 2006

Maandag 10.30 u. :

Conferentie 1

Marc Fierens

LITURGIE IS LOFPRIJZING - BIDDEN OP HOGE TOON

waarom zingen en muziceren in de liturgie?

INLEIDING: MUZIEK EN LITURGIE

  1. Eer aan de Vader en de Zoon en de heilige Geest: liturgie is dankzegging en lofprijzing (verheerlijking van God). Tegelijk is het klank geven aan onze Godsverbondenheid in het leven (heiliging van de gelovigen).
  1. Zoals het was in het begin: enkele grondlijnen uit de Schrift en de geschiedenis. Eén rode draad: zang en muziek zijn een wezenlijk onderdeel van de eredienst en het gebed.
  1. En nu : huidige stand van zaken. Na Vaticanum II is er reeds een grote weg afgelegd, maar we moeten nog verder.
  1. En altijd en in de eeuwen der eeuwen: op weg naar de hemelse liturgie. In onze lofzang op aarde zijn we verbonden met het hemelse koor, waarvan we hopen eens deel uit te maken.

I. TERMINOLOGIE EN BEPALING

Liturgische muziek - religieuze muziek - gewijde muziek - kerkelijke muziek­ muziek in het algemeen?

'Christelijke liturgische muziek' / 'Christelijke rituele muziek' : Wanneer mensen samenkomen in de naam van Jezus Christus om hun geloof te vieren, dan bestaat hun gemeenschappelijke viering uit een aantal symbolische handelingen (riten en sacramenten), waaronder zang en muziek een vooraanstaande plaats innemen.

II. GRONDAXIOMA

De liturgische zang en muziek vormen een noodzakelijk en geïntegreerd onderdeel van de liturgie. (Vaticanum 11 S.C. nr. 112)

Noodzakelijk: onontbeerlijk. De zang is onontbeerlijk in een liturgische viering Geïntegreerd: Liturgie is 'sacramenteel' vieren, zang en muziek in de liturgie

hebben dan ook een 'sacramentele' waarde, doordat de muziek gebonden is aan de woorden en riten.

III. BETEKENIS VAN DE LITURGISCHE ZANG (& MUZIEK)

  1. Geïntegreerd onderdeel van de liturgie. Elke liturgie bevat drie componenten:
    i. Verkondiging van Jezus Christus

ii. Het antwoord van de verzamelde gemeenschap

iii. Een actualisatie in woord en handeling van het verbond tussen God en de mensen

Zang en muziek dienen zich te integreren in deze verschillende componenten van de liturgische handeling. Anderzijds spelen zang en muziek in de liturgie een rol die verder reikt dan we kunnen bepalen.

  1. Diepere expressie van het Woord Gods
  2. Diepere expressie van het geloof, van het smeek- en dankgebed
  3. Diepere expressie van de riten
  1. Bevordering van de eenheid onder de gelovigen f. Bevordering van de actieve deelneming

g. Diepere persoonlijke expressie

IV. SPIRITUALITEIT VAN DE LITURGISCHE ZANG (& MUZIEK)

  1. Zingen wordt suggestie en echo
  2. Zingen wordt luisteren (stilte)
  3. Zingen wordt navolging
  4. Zingen wordt liefde

V.GEVOLGEN

  1. Gemeenschap van gelovigen: de zang is op de eerste plaats een opdracht voor

heel de gemeenschap

  1. Zangers en muzikanten: ze zijn 'celebranten'
  2. Muziek en instrumenten: criterium van integratie in de liturgie
  3. Soorten gezangen: criterium van integratie in de liturgie
  4. Kwaliteit: zorg voor kwaliteit
  1. kunst: competentie maar geen kunst om de kunst
  2. techniek in functie van spiritualiteit
  3. model: Gregoriaans e.a.

f. Repertorium: traditie - cultuur - concrete mogelijkheden

BESLUIT

  1. De normale vorm van liturgie is gezongen liturgie.
  2. Aandachtspunten:
  1. integratie van zang en muziek in de liturgie
  1. zang en muziek in dienst van de gemeenschap en in interactie met onze cultuur: repertorium en uitvoerders dienen er op gericht te zijn dat de concrete

gemeenschap, levend in die bepaalde cultuur, zich op een authentieke wijze kan uitdrukken als vierende, liturgische gemeenschap.

3. Zing voor de Heer een nieuw lied : het doel van de liturgische muziek is dat wij nieuwe mensen worden naar het beeld van de verrezen Christus. Het 'nieuwe lied' zal pas voltooid zijn wanneer de stemmen van mensen van alle rassen, talen en culturen er in zullen weerklinken.

Maandag 12.00 u. :

Jozef Lamberts

Conferentie 2

DE LITURGISCHE ZANG EN MUZIEK:

FLITSEN UIT EEN BOEIENDE GESCHIEDENIS

Zingen in de volkstaal

Vanaf Vaticanum II

De eerste christenen

De Karolingische periode en het ontstaan van het gregoriaans

De vervreemding van de gelovigen

De polyfonie

Het Concilie van Trente

Herstel van de volkszang?

Muziek voor de concertzaal

Naar het herstel van het gregoriaans

Het volk zingt gregoriaans

"En heel het volk zegge: 'Amen'" (psalm 106)

MUZIKALE GENRES EN HUN INTEGRATIE IN DE LITURGIE

Maandag 14.30 u. :

Alexis Werbrouck

Conferentie 3

I. Ter herinnering: het functionaliteitsprincipe in de liturgie

Daarmee wordt gezegd dat personen, voorwerpen en ook gezangen binnen een liturgische context een eigen functie uitoefenen, een specifieke dienst verlenen. Welke is de eigenlijke functie van het Heilig, heilig na de prefatie? Wat doet het Lam Gods op een bepaald moment van de eucharistie? Het antwoord op deze vragen is belangrijk om een juiste keuze te maken. De zorg die men besteedt aan deze keuze is de beste manier om van het liturgisch zingen een zinvol en integrerend bestanddeel te maken van een viering. Het is niet voldoende dat een gezang

mooi is en goed zingbaar. Het moet ook en vooral op de juiste plaats terechtkomen. Twee criteria hiervoor:

- de liturgie zelf

- de liturgievierende gemeenschap

II. Hoe functioneren gezangen in de liturgie

1. Acclamaties

Het woord 'acclamatie' roept een sfeer op van enthousiasme. De Heer, aanwezig in zijn Woord, aanwezig in de eucharistie, wordt toegejuicht en bejubeld.

1.1. Acclamatie na het evangelie

1.2. Heilig, Heilig: wat de prefatie is voor de voorganger, is het Heilig voor de gemeenschap

1.3. Acclamatie na de consecratie: ook hier beaamt de gemeenschap de woorden van de voorganger (ZJ 14a-f)

2. Antwoordpsalm: essentieel element van een woorddienst. Voorbeeld: ZJ 782:

Heer, dit mag het mijne ik noemen:/dat ik uw woorden getrouw ben.

De wet - uw woord - is mij meer waard/dan goud en zilver bij schepels.

Laat dan uw genade mijn troost zijn,/naar uw woord het belooft aan uw knecht. Nadert mij uw ontferming, ik leef weer;/en hoe brengt mij uw wet in vervoering!

Met recht begeer ik uw geboden/boven goud, boven onvermengd goud.

Met recht volg ik uw opdrachten - strikt;/ieder kronkelpad wekt mijn afschuw.

Uw uitspraken - wonderen alle;/zo dat heel mijn hart daarbij leeft.

Als uw woord opengaat wordt het licht:/het schenkt onwetenden inzicht.

3. Processiegezangen

De processiegezangen begeleiden een liturgische handeling: de intredeprocessie van de voorganger en de andere bedienaren, de processie met het evangeliarium naar de lezenaar, de processie met de gaven van een plaats in de kerk naar het altaar, de processie van de gelovigen die te communie gaan.

3.1. Intredezang: de 'groep' wordt 'gemeenschap', de liturgie krijgt 'kleur'. Voorbeelden: ZJ 735, 528, 545, 549, 809.

1. Zomaar een dak boven wat hoofden,/deur die naar stilte openstaat. Muren van huid, ramen als ogen,/speurend naar hoop en dageraad. Huis dat een levend lichaam wordUals wij er binnengaan

om recht voor God te staan.

2. Woorden van ver, vallende sterren,/vonken verleden hier gezaaid. Namen voor Hem, dromen, signalen,/diep uit de wereld aangewaaid. Monden van aarde horen en zien,/onthouden, spreken voort

Gods vrij en lichtend woord.

3. Tafel van Een, brood om te weten/dat wij elkaar gegeven zijn. Wonder van God, mensen in vrede,/oud en vergeten nieuw geheim. Breken en delen, zijn wat niet kan,/doen wat ondenkbaar is,

dood en verrijzenis.

3.2. Alleluiavers: vreugdevolle viering van Jezus Christus, aanwezig in de Schriften

3.3. Offerandezang: dank aan God om de gaven van de schepping, brood en wijn. Voorbeeld: ZJ 545, refrein + stro 2 (en 3)

3.4. Communiezang: uitdrukking van vreugde om de ontmoeting met de Heer.

ZJ P 58, P 196 en 197; ZJ 506 en 713, 505 en 580; ZJ 535, 728; ZJ 560, 723; 712

4. Litanieën

Kenmerkend voor dit genre is een vlot heen en weer bewegen tussen korte aanroepingen door de voorzang en een al even kort antwoord door het volk, in een continue en vooruit stuwende beweging.

4.1. Heer, ontferm U

4.2. Voorbede

4.3. Lam Gods: heeft alles te maken met het belang van de brood breking

5. Eer aan God en Geloofsbelijdenis

Deze twee gezangen komen niet altijd voor. Ze zijn dus ook niet essentieel in vergelijking met andere gezangen. ZJ 9a-e.

5.1. Eer aan God:

5.2. Geloofsbelijdenis

III. Tot slot

"En heel het volk zegge: 'Amen.'" Met dit vers, dat volgt op psalm 106, eindigt het

vierde deel van het Boek der Psalmen. En is niet de gehele liturgie als één groot Amen? Door de liturgische samenzang wordt niet alleen de communio bevorderd tussen de samen zingende gelovigen, maar deze gemeenschap groeit uit tot een Amen-gemeenschap, een Ja-gemeenschap, een gemeenschap die getuigt van de hoop die in haar leeft.

zang en muziek in verschillende soorten vieringen.

Maandag 16.00 u.: Panel 1

Over smaken en stijlen

Dinsdag 9.30 u. :Panel2

Panelgesprek "Een samenspel van velen"

met verschillende medewerk(st)ers aan zang en muziek

Van beide panelgesprekken geen notities

DE BIJBELSE LOFZANG: PSALMEN EN KANTIEKEN

De metamorfosen van het psalmgebed. Nieuw en oud.

Dinsdag 11.00 u

Benoit Standaert o.s.b.

Conferentie 4

Wat waren de Psalmen, vanaf de aanvang? Hoe zijn ze tot ons gekomen over al die eeuwen?

Wat hebben we ervan gemaakt, in onze generatie?

Precies omdat er zich zoveel veranderingen voordeden in de laatste eeuw, is het misschien goed iets verder terug op te klimmen en te zien hoe dit kleine boekje van 150 gedichten tot stand kwam en generatie op generatie door Joden en christenen tot op vandaag werd gebeden.

Niet alleen het gedicht op zich maar het boek als geheel interesseert ons hierbij.

1. De verre oorsprong: gedichten en gebeden in en rond de tempel, voor en na een

veldslag, bij oogstfeesten, troonbestijgingen, huwelijken of bij het rouwen.

2. Bidden zonder tempel en zonder koning, buiten het heilige land: het gebed van de banneling. Het boekje van de vromen, na de ballingschap. Het milieu van de 'armen'.

  1. Het Nieuwe Testament en de eerste twee eeuwen. Continuïteit en creativiteit.
  1. Een herwaardering van de Psalmen bij de Kerkvaders van de vierde eeuw. De psalm en het volk Gods. Commentaren op de Psalmen als initiatie en mystagogie voor de vromen.

5. Het psalmgebed van de kluizenaar en het psalmgebed van de cenobiet.

Overeenkomsten en verschillen.

6. De grote omwenteling van de twintigste eeuw: de revolutie van de vrome paus Pi us X in 1911. Rationalisatie. Andere vertalingen in het Latijn, in moderne talen. Nieuwe systematisering na Vaticanum 11. Eerst ad experimentum. Nu definitief?

Suggesties opdat we de schat van het psalmgebed tot in onze dagen niet verloren laten gaan.

  1. Zich ontfermen over één vertaling.
  2. Enkele psalmen van buiten leren, bewust en volhardend.

3. De psalmen bidden van A tot Z, in dezelfde volgorde, liefst met een ritme van 150 psalmen per week (in zeven dagen: 1-29; 30-50; 51-72; 73-89; 90-106- 107-119; 120-150).

4. Bij gelegenheid een kleine reeks psalmen bidden: voor een zieke, een overledene (de zeven boetepsalmen bijvoorbeeld: 6, 32, 38, 51,102,130,143),

de vijftien trappsalmen midden in de dag (120-134),

of Psalm 119 tijdens een dag van afzondering en stilte.

Ook de nacht herwaarderen om psalmen op de rij af te blijven bidden, in armoede en overgave.

5. Nu en dan de tijd nemen om een psalmcommentaar er op na te lezen.

De Intermonasteriële Werkgroep voor Liturgie (I.W.V.L.) en het Abdijboek

Dinsdag 12.15 u.

Alexis Werbrouck

getuigenis 1

De ruimere context

De Intermonasteriële Werkgroep voor Liturgie (I.WV.L.) situeert zich binnen een geheel van samenwerkingsverbanden tussen de trappisten- en benedictijnenabdijen in Nederland en Vlaanderen. Ze kadert in een groter geheel van onderlinge dienst-baarheid en solidaire ondersteuning.

De I. W. v.L.

De I.WV.L. ontstond in 1967. Volgend jaar, in 2007, viert ze haar 40-jarig bestaan. Sedert enkele tijd bereidt het Liturgisch Instituut Tilburg voor zijn publicatiereeks Meander een publicatie voor over de I.WV.L.

De allereerste doelgroep van de I.WV.L. waren en zijn nog steeds de abdijen. De

opdracht bestaat erin om voor het getijdengebed - dus aanvankelijk niet voor de eucharistie - materiaal aan te reiken voor de opbouw van de getijden in de Nederlands taal.

Het Abdijboek

Het is voornamelijk de 'zangcommissie' die het eindproduct aflevert dat 'Abdijboek' heet. Het Abdijboek verschijnt in afleveringen. Tot hiertoe verschenen 24 afleveringen. Dankzij een vlotte samenwerking met de KBS verschenen in 1975 in boekvorm het Boek der Psalmen en in 2003 het boek Bijbelse Kantieken.

Er zijn een aantal geluidsopnames gemaakt.

Jaarlijks wordt in juli of augustus een cantorendag gehouden.

De I.WV.L. had bij de start helemaal niet gerekend op belangstelling van buiten de monastie-ke wereld. Maar er kwam belangstelling.

Toonzetting

Van bij de aanvang werd gekozen voor de gregoriaanse modi en het vrij metrum bij het toonzetten van liturgische teksten in het Nederlands. Er wordt heel veel zorg en aandacht besteed aan de verhouding woord-toon.

Werkwijze

Van persoonlijke opdrachten naar groepswerk.

Receptie in de gemeenschappen, in mijn gemeenschap
Elke gemeenschap heeft hierover een eigen verhaal.

Tot slot: een persoonlijk getuigenis

De spirituele verdieping via het componeren. De vreugde van het samenwerken met anderen.

Dinsdag 12.15 u

Getuigenis 2

Zr Caritas Van Houdt

U KOMT DE LOF TOE! ZANG EN MUZIEK IN DE LITURGIE

Kort getuigenis op vijf lijnen van de notenbalk.

• Inleiding - Tussen het 15e en het 51 e Liturgisch Congres.

1. Voorspel - Voorgeschiedenis - Vaticanum 11

Van Latijn naar Nederlands.

Het gregoriaans als inspiratiebron.

2. Uitdaging voor een kanonikale gemeenschap

• Vraag vanwege de Brugse en Gentse visitators van de diocesane kloostergemeenschappen.

• Cantor-componist Ignace de Sutter : de juiste man op de juiste plaats.

Marcel Weemaes vriend en geestverwant.

• 1970: Gebeden voor elke dag: Nederlandstalig Getijdenboek, verzorgd door de ICLZ in samenwerking met de NRL (Nederlandse Raad voor Liturgie) met de in 1969 verschenen psalmvertaling van A. Bronkhorst.

• 15e Liturgisch Congres in Drongen november 1970: een bescheiden begin.

3. Werk van vakmensen én van de hele gemeenschap

Pater Peter D'Haese: raadgever en stimulator.

Pater P. Vanden Bussche: occasionele medewerker.

• Werk achter en voor de schermen: betrokkenheid van de abdijgemeenschap.

4. Tot buiten de landsgrenzen.

• Brevierdagen - 1970 Groenhove - Gent en andere plaatsen.

Tijdschrift Woord en Toon - Contactblad voor het Gemeenschapsgebed. Zangnamiddagen in Male - 1970 - 2002 met medewerking van dichters en musici uit. de Reformatie. Oecumene: een vanzelfsprekendheid.

1970-1975: grondige hernieuwing en waardering van het gemeenschapsgebed. 1983: zorgen en hernieuwde aanpak. (10 augustus 1988: sterfdag van I. de Sutter.)

Het laatste feestofficie krijgt zijn noten. Er volgen nog heruitgaven. • 2002: Laatste zangnamiddag m.m.v. Ignace Thevelein.

  1. Terugblik: een lied van dankbaarheid.

Liturgie voor en met het volk: een kanonikale opdracht. Zegen van het samen (doen) zingen: een 'heilige communio'.

De notenbalk is volgeschreven. Het zingen van Gods lof kent geen einde.

Dinsdag 14.30 u.

Sytze de Vries

LIEDERENSCHAT IN EIGEN TAAL

Conferentie 5

Wat is taal?

Een communicatiemiddel, zowel positief als negatief. Taal gebruiken we om onszelf verstaanbaar te maken, om de ander bij haar/zijn naam te noemen, dan wel te overschreeuwen. Taal kan zelfs doden. Maar spreken is ook aanvang van de schepping.

'De tweede taal'

Er is de taal, waarin we omschrijven en berekenen. De taal van de redenering en de logica. Daarin beschrijven we de gezamenlijke werkelijkheid. Maar er is ook een taal, waarin elk in de eigen situatie het onzegbare tracht te zeggen. Dat is de overdrachtelijke taal van de beelden, de

gelijkenissen, de symbolen. Taal die hymnisch, poëtisch en mythisch is. De Schrift hanteert vooral deze taal.

Bestaat er een aparte liturgische taal?

Genoemde 'tweede' taal van de Schrift is de bron van alle taal van de liturgie. In de liturgie worden de Schriften gevierd, alsof ze ons 'weer gebeuren'. Het is taal die present stelt, aanschouwelijk maakt.

Criteria voor liturgische taal

1. liturgische taal verenigt, en fragmentariseert niet

Zij brengt de geïndividualiseerde wereld onder één noemer en sticht de gemeenschap.

2. zij bevindt zich steeds in een spanningsveld

Ze is 'tweepolig' , spreekt van de hemel én van de aarde, van God én mensen. Die spanning levert energie op, kortsluiting soms, maar is steeds een (ook mogelijk confronterende) ontmoeting.

3. Zij ademt de Schrift en wekt die tot leven

Wat is het eigene van volkstaal?

Het is de gemeenschappelijke spraak van hier en heden. De spraak die inclusief gezamenlijke cultuur én persoonlijke emotie is. Zij democratiseert en 'vulgariseert' de liturgie: maakt die toegankelijk voor alle lagen, zonder dat studie of opleiding voorwaarde is.

Volkstaal en Latijn

Het Latijn is een 'dode' taal, dat wil zegen dat zij ook niet meer evolueert. De taalwetten ervan liggen voor altijd onveranderlijk vast.

Een volkstaal daarentegen verandert 'met de dag'. Dat betekent dat ook de in de volstaal geformuleerde geloofswaarheden aan verandering onderhevig zijn, en regelmatig 'vertaald' moeten worden.

Het Latijn verbindt met de breedte en de diepte van de kerk (de doorgaande geschie­ denis en het mondiale karakter). De volkstaal verbindt met de eigen cultuur en de vertaling en beleving in het heden.

De volkstaal is geëigend voor het kerklied, mits dat een volwaardige en geen tweederangsplaats krijgt in de liturgie
Het kerklied is door zijn vorm bedoeld voor

  1. gemeenschapsvorming
  2. de verwoording van 'zingt een nieuw gezang'
  3. de doorgaande vertaling en actualisering van de geloofsinhoud.
  4. vormgeving van met name het proprium

Welke (tekstuele) eisen zijn te stellen aan een kerklied?
(Te illustreren aan voorbeelden)

  1. Poëtische en hymnische taal

die meerdere lagen (en toegangen) kent

  1. consistent taal- en beeldgebruik beelden zijn 'overdrachts-middelen.

Derhalve moet doel van de overdracht ook duidelijk zijn,

3. helderheid over adres (en de afzender) van het lied

4. Geijkt op de Schrifttaal

Diverse functies voor het strofische lied binnen het geheel van de liturgie als

  1. lofzang
  2. gebed
  3. acclamatie
  4. lezing
  5. homilie
  6. meditatie
  7. geloofsbelijdenis
  8. communio

Dinsdag 14.30 u.

Jos Bielen en Ignace Thevelein

PLEIDOOI VOOR EEN ZINGENDE KERK: ZING JUBILATE

Conferentie 6

Een praktijkgerichte conferentie met Zingt Jubilate

Heel korte curricula vitae

EVEN KENNIS MAKEN MET

BIELEN JOS (°1967) Abdijstraat 1, 3271 Averbode jos.bielen@verbode.be

Studeerde orgel aan het Lemmensinstituut te Leuven. Sinds 1990 is hij organist van de abdijkerk te Averbode. Binnen de school - en kerkmuziek is hij werkzaam als gastdirigent, muziekregisseur en componist. Hij is lesgever kerkmuziek in de abdij Averbode en als lid van de Zangcommissie van de ICLZ is hij intens betrokken bij de realisatie van de nieuwe editie van Zingt Jubilate.

SYTZE DE VRIES (°1945) Jacobijnenstraat 2, NL - 3512 TH Utrecht Sytze@SytzeDeVries.com

Na zijn studies aan de faculteit Godgeleerdheid te Groningen werd hij predikant in verschillende gemeenten en sinds 1978 is hij ook docent Liturgiek aan de Cursus Theologische Vorming Gemeenteleden resp. te Assen, Alkmaar en Amsterdam. Hij werkte mee als samensteller/presentator aan meerdere radio- en tv-programma's in verband met Liturgie en Kerkmuziek. De meeste van die radiobijdragen zijn ook gepubliceerd.

Hij is het meest gekend om het schrijven van liturgische teksten en kerkliederen in de gewone liturgie of om samen te zingen bij heel verscheiden gelegenheden. Dit werden de liederen- en gebeden bundels die hij publiceerde. Tientallen van deze liederen zijn thans opgenomen in Zingt Jubilate.

Hij stelt zich ten dienste voor o.a.: lezingen en vervolgcursussen beleidsadviezen voor kerken en gemeenten op het gebied van eredienst en liturgie; het schrijven van liedteksten en liturgische teksten; het schrijven van brochures en boeken; bijdragen en interviews in kranten en periodieken, enz.

Alle info: www.sytzedevries.com

MARC FIERENS (°1956) Abdijstraat 1, 3271 Averbode m. fierens@abdijaverbode.be

Norbertijn van de abdij van Averbode. Hij studeerde filosofie en theologie aan de K.U.Leuven. Hij is docent filosofie aan Agripo, cantor en cellier in de abdij.

HOONDERT MARTIN (°1967)

Langvennen Noord 30, NL-5061 WZ Oisterwijk ma rtin hoon de rt@hetnet . n I

studeerde muziekwetenschap in Utrecht en theologie (liturgiewetenschap) in Tilburg. Als musicoloog is hij gespecialiseerd in de muziek van de Middeleeuwen, met name het gregoriaans; als iturgiewetenschapper hield hij zich vooral bezig met liturgische muziek in de hedendaagse liturgie. In 2006 promoveerde hij cum laude op een onderzoek naar ritueel-muzikale repertoires 'in de marge', uitgegeven onder de titel: Om de parochie. Ritueel-muzikale repertoires in de marge van de parochie. Gregoriaans - Taizé - Jongerenkoren (Heeswijk 2006).

Hoondert is werkzaam als coördinator, redacteur en vormingswerker bij Uitgeverij Abdij van Berne en de daaraan verbonden Werkgroep voor Liturgie Heeswijk. Daarnaast is hij hoofdredacteur van het

Gregoriusblad (tijdschrift voor liturgische muziek) en redactielid van het tijdschrift Eredienstvaardig (oecumenisch tijdschrift voor liturgie en kerkmuziek).

Hoondert dirigeerde vele jaren diverse kerkkoren in Breda-Princenhage (van kinderkoor tot volwassenen koor) en is thans dirigent van Katharsis, een koor van jongvolwassenen, opgericht door Studio Elim te Tilburg. Hij werkte bovendien als muziekrecensent bij dagblad BNlDeStem en als docent 'Liturgie en kerkmuziek' aan het Brabants Conservatorium (Fontys).

KEMME VINCENT

Espenveldstraat 25, 1760 Roosdaal-Pamel vincent. kem me@gmail.com

Studeerde biologie aan de Universiteit van Utrecht en theologie aan het 'Institut d'Études Théologiques' te Brussel en een jaar aan de Katholieke Universiteit van Leuven. Hij begon zijn loopbaan als vormingsmedewerker bij de stichting Getuigenis van Gods liefde te Eindhoven, voor de gemeenschap Emmanuel in Nederland, in het bijzonder de jongerenactiviteiten. Daarna doceerde hij biologie aan de Sint Jozefschool te Tilburg (Nederland) en aan de Europese Scholen te Brussel. Nu werkt hij als free­ lance docent Nederlands in Brussel en publiceert hij met name op het terrein van biologie en geloof.

LAMBERTS JOZEF (01940) Hombekerkouter 139, 2811 Hombeek jozef.lamberts@theo.kuleuven.ac.be

Emeritus hoogleraar aan de Faculteit Godgeleerdheid van de KULeuven. Hij is hoofdredacteur van het Tijdschrift voor Liturgie, ere-hoofdredacteur van Questions Liturgiques / Studies in Liturgy, lid van de stuurgroep van het Liturgisch Congres en lid van Interdiocesane Commissie voor Liturgische Zielzorg. Van zijn hand verschenen De vernieuwde liturgie van de eucharistieviering en de actieve deelneming (Leuven 1985), Geborgen in Zijn liefde. Het sacrament van de ziekenzalving (Tielt 1987), Hoogtepunt en bron. Inleiding tot de liturgie (Averbode 1991), Op weg naar heelheid. Over bedevaarten en liturgie (Leuven 1997), Het Vormsel. Geschiedenis, theologie, liturgie en catechese (Heeswijk 1997), Liturgie in 1000 woorden (Heeswijk 1999), Volksgebruiken in de loop van het/iturgischjaar(Averbode 2001), naast ruim 175 bijdragen in bundels en allerlei tijdschriften.

STANDAERT BENOIT (01945) Sint-Andriesabdij, B-8200 Brugge benoitstan@hotmail.com

Monnik, benedictijn van de Sint-Andiesabdij, Zevenkerken bij Brugge. Hij is een bijbelkenner, geïnteresseerd in de geschiedenis van de spiritualiteit en in de dialoog tussen de wereldgodsdiensten. Hij publiceert regelmatig in het liturgische tijdschrift Zacheüs, en van zijn hand verschenen commentaren op de zondagsperikopen voor de drie cycli (A, Ben C), en twee studies over het bidden met psalmen. Zie: In de school van Matteüs, (A-Cyclus), Licap, Brussel 1995. - Marcus in de liturgie (B­ cyclus), Licap, Brussel 1996. - Het Woord is onder ons. Met Lucas op weg (C-cyclus), Lannoo, Tie/t 1991. -In de school van de Psalmen. Bidden met woorden en voorbij alle woorden, Carmelitana Gent 1997, 22000. -

Leven met de Psalmen. 50 psalmen becommentarieerd, Lannoo 2006.

SUYKERBUYK JO (01943) Stoktstbaan 39,2350 Vosselaar an nhoet@scarlet.be

Is geboren in Essen en heeft daar ook zijn eerste muzikale ervaringen opgedaan langs de school, het kerkkoor en de harmonie. Is afgestudeerd aan het Lemmensinstituut te Leuven en is onmiddellijk muziekleraar geworden aan het Sint-Jozefcollege te Turnhout van 1970 tot 2001.

Hij is auteur van o.m. 'Da Capo', uitgeverij Plantyn Deurne en van talrijke artikelen in vakbladen zoals 'Adem' , 'Het Madrigaal' enz ..

Hij is de oprichter en gewezen dirigent en voorzitter van het Kempisch Jeugdorkest. Gedurende meer dan dertig jaar was hij voorzitter van Jeugd en Muziek - Turnhout. Hij is nog altijd actief in het koorleven. Sinds 2000 fungeert hij als voorzitter van 'Het Madrigaal'- Provincie Antwerpen.

Op zijn palmares ook lezingen over verscheidene muzikale onderwerpen zoals de geuzenliederen, de laatromantiek met Bruckner en Mahler, Schubert en zijn liederen, humor in de muziek, de lente in de muziek, Beethoven en het klopmotief e.a., maar ook over reiservaringen zoals Compostela en Haïti.

THEVELEIN IGNACE (01953) Ontvangersstraat 4, 8000 Brugge ig nace. thevelein@scarlet.be

Ignace Thevelein werd na zijn studies aan het Lemmensinstituut te Leuven en het Grootseminarie te Brugge tot priester gewijd. Van 1978 tot 1985 studeerde hij aan het Koninklijk Muziekconservatorium te Gent, waar hij eerste prijzen behaalde in notenleer, harmonie, muziekgeschiedenis en koordirectie. Ignace Thevelein is lesgever kerkmuziek aan het Grootseminarie te Brugge. Hij is diocesaan verantwoordelijke voor de kerkmuziek van het Bisdom Brugge en kapelmeester van de Sint­ Salvatorskathedraal te Brugge. In 1995 richtte hij het concertkoor Collegium de Dunis op waarvan hij artistiek leider is. Ignace Thevelein stichtte in 1996 het Brugs Kathedraalkoor, dat op kerkelijke hoogdagen in de Pontficale diensten zingt.

VAN ACKER WERNER Toekomstlaan 211, 2900 Schoten

Werner Van Acker is reeds meer dan 25 jaar als vrijwilliger actief in de H.Hart parochie te Schoten. Momenteel ondersteunt hij de parochie nog steeds als lector, ceremoniaris, catechist, lid van het pastoraal team, interim-dirigent van het familie koor en als bezieler van de jaarlijkse ontmoetingsdag in de geest van Taizé.

Binnen en buiten het bisdom Antwerpen werkt hij verder mee aan verschillende kerkelijke initiatieven. Verder is hij werkzaam als rusthuis-animator bij de Zusters der Christelijke Scholen van Vorselaar in het klooster-rusthuis "Eikendal" te Kapellen-Hoogboom.

VAN BELLE DIETER (01975) Nederpolder 24,9000 Gent dieter .van .belle@ijd.be

Lic. Theologie (KU Leuven, 2000) - Deeltijds werkzaam op de dienst jeugd pastoraal (IJD Gent, onder andere studentenpastoraal in Gent) en deeltijds op de dienst vorming (CCV Gent) van het bisdom Gent. Schrijft bij gelegenheid voor Kerkplein (bisdomblad Gent), de diocesane bladzijden van Kerk en Leven, Tertio e.a .. Over liturgie in het bijzonder: 'Bouwstenen voor een goede liturgie', Kerkplein, maart 2005. Als vrijwilliger ben ik geëngageerd in de H. Amandusparochie te Sint-Amands-aan-de-Schelde, onder andere als koorleider en jeugdkoorleider.

VAN BOESSCHOTEN GEREON (01937) Kerkplein 1, 1850 Grimbergen gereon@kerkgrimbergen.be

Norbertijn van Grimbergen sinds 1956, priester gewijd 1963 -liturgie in San Anselmo in Rome - volgde lessen aan het Instituut voor Gewijde Muziek bij Dom Cardine, osb. - 24 jaar godsdienstleraar in Londerzeel en Regentaat Guardini in Brussel, pastoor in de abdijkerk in Grimbergen sinds 1991 en sinds 1968 dirigent van het Gregoriaans Abdijkoor van Grimbergen.

VAN HOUDT Zuster Caritas,

St.-Trudoabdij Male, Pelderijnstraat 14, 8310 Sint-Kruis Brugge caritasmale@hotmail.com

Na werkzaam te zijn geweest in het middelbaar onderwijs trad zij in 1966 toe tot de Orde van de Kanunnikessen van het Heilig Graf in de St.-Trudoabdij van Male. Als cantrix en lid van de Werkgroep Liturgie was zij van in het begin betrokken bij het liturgisch apostolaat van haar gemeenschap. Onder impuls van I. de Sutter en M. Weemaes nam de abdij van Male het initiatief Gebeden voor elke dag en later Het Getijdenboek van melodieën te voorzien. De initiatieven "Het getijdenboek gezongen" en de jaarlijkse 'Zangnamiddag voor religieuzen en andere geïnteresseerden" (uit Vlaanderen en Nederland) werden mede door zuster Caritas begeleid.

Zij schrijft ook poëtische, meditatieve en liturgische teksten.

VERMEREN JOKE (01974) Notelaarstraat 70, 9000 Gent joke. vermeren@scarlet.be

* licentiaat musicologie (RUGent) en gegradueerde godsdienstwetenschappen (HDGI Gent)

* werk: één jaar onderwijs, drie jaar abdij Drongen Uongerenbegeleidster), drie jaar parochieassistente bisdom Gent, nu reeds drie jaar pastoraal werkster WZC Ons Zomerheem (congregatie Zusters Kindsheid Jesu).

* jarenlang dirigente parochiekoor en kerk Aalter-centrum, occasioneel dirigente kerk abdij Male, ook dirigente personeelskoor en occasioneel bewonerskoor rusthuis

* lid diocesane commissie liturgie bisdom Gent.

ALEXIS WERBROUCK (01938)

Sint-Andriesabdij, Zeven kerken 4, 8200 St.-Andries-Brugge alexiswerbr@hotmail.com

Benedictijn van de Sint-Andriesabdij. Studeerde aan het Lemmensinstituut. Sedert 1969 is hij lid van de Intermonasteriële Werkgroep voor Liturgie, meer bepaald als componist voor het Abdijboek. In zijn eigen gemeenschap is hij momenteel prior, organist en medeverantwoordelijk voor de liturgie.